Η τομάτα είναι από τα πιο αγαπημένα καλοκαιρινά φυτά του καλοκαιριού, αλλά πολύ συχνά μας δυσκολεύει στις φροντίδες της, όπως για παράδειγμα στο κλάδεμα. Πρέπει να την κλαδέψουμε; Να αφαιρέσουμε τα «λαίμαργα»; Να την αφήσουμε να απλωθεί; Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλες τις τομάτες. Το σωστό κλάδεμα εξαρτάται κυρίως από τον τύπο της ποικιλίας: αν είναι αυτοκλαδευόμενη ή αναρριχώμενη.

1. Αυτοκλαδευόμενες τομάτες

Οι αυτοκλαδευόμενες τομάτες, που συχνά λέγονται και θαμνώδεις, έχουν πιο περιορισμένη ανάπτυξη. Το φυτό μεγαλώνει μέχρι ένα συγκεκριμένο σημείο, ανθίζει, δένει καρπούς και δίνει την παραγωγή του πιο συγκεντρωμένα χρονικά.

Σε αυτές τις ποικιλίες δεν κάνουμε αυστηρό κλάδεμα. Αν αφαιρέσουμε πολλούς βλαστούς, υπάρχει κίνδυνος να μειώσουμε την παραγωγή, γιατί μεγάλο μέρος των καρπών σχηματίζεται πάνω σε αυτούς τους πλάγιους βλαστούς.

Πως κλαδεύουμε αυτές τις ποικιλίες;

Αφαιρούμε κυρίως τα χαμηλά φύλλα που ακουμπούν στο χώμα ή βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτό. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζουμε την υγρασία γύρω από τη βάση του φυτού και μειώνουμε τον κίνδυνο ασθενειών. Αφαιρούμε επίσης κιτρινισμένα, ξερά ή άρρωστα φύλλα, ώστε το φυτό να αερίζεται καλύτερα.

Οι αυτοκλαδευόμενες τομάτες χρειάζονται συνήθως ελαφριά στήριξη, ειδικά όταν φορτώσουν καρπούς. Δεν τις «γυμνώνουμε» και δεν αφαιρούμε συστηματικά όλα τα λαίμαργα.

2. Αναρριχώμενες τομάτες

Οι αναρριχώμενες τομάτες, ή τομάτες συνεχούς ανάπτυξης, συνεχίζουν να μεγαλώνουν και να παράγουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, εφόσον οι συνθήκες είναι καλές. Αυτές είναι οι τομάτες που χρειάζονται πιο συστηματική στήριξη και κλάδεμα.

Σε αυτές τις ποικιλίες αφαιρούμε τα λεγόμενα «λαίμαργα», δηλαδή τους πλάγιους βλαστούς που βγαίνουν στη γωνία ανάμεσα στον κεντρικό βλαστό και το φύλλο. Αν τα αφήσουμε όλα, το φυτό γίνεται πολύ πυκνό, κρατά υγρασία, αερίζεται δύσκολα και καταναλώνει πολλή ενέργεια σε φύλλωμα αντί για καρπούς.

Συνήθως διαμορφώνουμε την αναρριχώμενη τομάτα σε έναν ή δύο βασικούς βλαστούς. Έτσι το φυτό φωτίζεται καλύτερα, αερίζεται σωστά και οι καρποί αναπτύσσονται πιο ομοιόμορφα. Παράλληλα, δένουμε το φυτό σε καλάμι, σπάγκο ή άλλη σταθερή υποστήριξη, γιατί όσο μεγαλώνει γίνεται βαρύ.

Και εδώ αφαιρούμε τα χαμηλά φύλλα, ειδικά όταν ακουμπούν στο έδαφος ή όταν η πρώτη ταξιανθία έχει ήδη αναπτυχθεί. Δεν αφαιρούμε όμως απότομα πολλά φύλλα μαζί, γιατί τα φύλλα προστατεύουν τους καρπούς από τον ήλιο και βοηθούν στη θρέψη του φυτού.

Πότε κλαδεύουμε;

Το κλάδεμα γίνεται καλύτερα πρωινές ώρες, όταν το φυτό είναι στεγνό. Αποφεύγουμε να κλαδεύουμε μετά από πότισμα ή βροχή, γιατί η υγρασία ευνοεί την είσοδο παθογόνων από τις πληγές.

Τα μικρά λαίμαργα μπορούν να αφαιρεθούν με το χέρι, όταν είναι ακόμη τρυφερά. Για μεγαλύτερους βλαστούς χρησιμοποιούμε καθαρό ψαλίδι. Είναι σημαντικό τα εργαλεία να είναι καθαρά, ειδικά όταν μετακινούμαστε από φυτό σε φυτό.

Μικρές πρακτικές συμβουλές

• Δεν κλαδεύουμε όλες τις τομάτες με τον ίδιο τρόπο. Οι αυτοκλαδευόμενες θέλουν ελάχιστη παρέμβαση, ενώ οι αναρριχώμενες χρειάζονται πιο συχνή φροντίδα.
• Δεν αφαιρούμε υπερβολικά πολλά φύλλα. Το φυτό χρειάζεται φύλλωμα για να φωτοσυνθέτει και να προστατεύει τους καρπούς.
• Δεν αφήνουμε φύλλα να ακουμπούν στο χώμα. Είναι από τα πιο βασικά μέτρα πρόληψης ασθενειών.
• Δεν ξεχνάμε τη στήριξη. Ένα καλά στηριγμένο φυτό αερίζεται καλύτερα, δέχεται περισσότερο φως και είναι πιο εύκολο στη φροντίδα.

Με λίγη προσοχή, σωστή στήριξη και ήπιο κλάδεμα, οι τομάτες μας μπορούν να γίνουν πιο υγιείς, πιο παραγωγικές και πιο εύκολες στη διαχείριση.