Δεν φταίει μόνο που τελείωσαν οι διακοπές.
Υπάρχει κάτι παράξενο στον Σεπτέμβρη. Για λίγες εβδομάδες, μοιάζει σαν να στεκόμαστε ανάμεσα σε δύο εποχές, αλλά και ανάμεσα σε δύο διαφορετικούς τρόπους ζωής.
Από τη μία, το καλοκαίρι που τελειώνει: μέρες χωρίς τόσο αυστηρό πρόγραμμα, περισσότερος ελεύθερος χρόνος και περισσότερες στιγμές έξω από το σπίτι.
Από την άλλη, η καθημερινότητα που επιστρέφει: ξυπνητήρια, υποχρεώσεις, πρόγραμμα, δουλειά.
Και κάπου εκεί μπορεί να εμφανιστεί η γνωστή «μελαγχολία του Σεπτέμβρη» ή «September Blues», ένας ανεπίσημος όρος για τη μελαγχολία και τη δυσκολία προσαρμογής που μπορεί να συνοδεύουν την επιστροφή στους ρυθμούς της καθημερινότητας. Δεν μιλάμε για έντονη ή παρατεταμένη θλίψη, αλλά για μια παροδική συναισθηματική δυσκολία που μπορεί να εμφανιστεί αυτή την περίοδο.
Ίσως δεν μας λείπει μόνο το καλοκαίρι.
Μας λείπει ο τρόπος που ζούσαμε μέσα σε αυτό.
Ο χρόνος έμοιαζε διαφορετικός. Υπήρχε περισσότερος χώρος για ύπνο, βόλτες, συναντήσεις, αυθορμητισμό. Περισσότερος χρόνος έξω και λιγότερη αίσθηση ότι πρέπει διαρκώς να προλάβουμε κάτι.
Οι διακοπές συχνά μας βοηθούν να ξεκουραστούμε και να νιώσουμε καλύτερα. Η αίσθηση αυτή, όμως, δεν κρατά πάντα για πολύ. Όταν επιστρέφουμε στη δουλειά και στους γνώριμους ρυθμούς της καθημερινότητας, ένα μέρος αυτής της ευεξίας μπορεί σταδιακά να χαθεί.
Και τότε καταλαβαίνουμε κάτι:
Δεν επιστρέφουμε απλώς από τις διακοπές. Επιστρέφουμε σε έναν διαφορετικό ρυθμό ζωής.
Από το «τι θα κάνουμε σήμερα;» περνάμε ξανά στο «τι πρέπει να προλάβω σήμερα;».
Και ο Σεπτέμβρης είναι ένας μήνας μετάβασης.
Αυτό δεν συμβαίνει μόνο σε εμάς.
Αν παρατηρήσουμε λίγο περισσότερο γύρω μας, θα δούμε ότι και η φύση περνά αυτή την περίοδο από τις δικές της αλλαγές.
Το φως της ημέρας αρχίζει να μειώνεται. Οι θερμοκρασίες αλλάζουν. Τα βράδια δροσίζουν και, σταδιακά, τα φυτά προσαρμόζονται στη νέα εποχή. Σε ορισμένα δέντρα εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια αλλαγής στο φύλλωμα, ενώ πολλά φυτά περιορίζουν σταδιακά την έντονη καλοκαιρινή τους ανάπτυξη.
Τίποτα δεν αλλάζει από τη μια μέρα στην άλλη.
Η φύση δεν περνά από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο με έναν διακόπτη. Οι αλλαγές εμφανίζονται λίγο λίγο, σχεδόν ανεπαίσθητα, μέχρι που κάποια στιγμή συνειδητοποιούμε ότι η εποχή έχει ήδη αλλάξει.
Κάτι αντίστοιχο συμβαίνει και σε εμάς.
Γιατί κι εμείς χρειαζόμαστε χρόνο όταν αλλάζει η καθημερινότητα μας.
Και αν η μελαγχολία έχει κάτι να μας πει;
Δεν χρειάζεται κάθε στιγμή μελαγχολίας να μας ανησυχεί.
Μερικές φορές μπορεί να είναι μια αφορμή για να καταλάβουμε τι μας έκανε καλό.
Τι ήταν αυτό που απολαμβάναμε το καλοκαίρι;
Ο περισσότερος χρόνος; Η επαφή με τους ανθρώπους; Η κίνηση; Η φύση; Το ότι δεν χρειαζόταν όλα να γίνουν αμέσως;
Και ποιο μικρό κομμάτι από αυτό μπορούμε να κρατήσουμε στην καθημερινότητά μας;
Έναν περίπατο χωρίς σκοπό.
Λίγο περισσότερο χρόνο έξω.
Ένα απόγευμα χωρίς πρόγραμμα.
Μια στιγμή παρατήρησης: ένα φύλλο που κιτρινίζει, ένα πιο δροσερό αεράκι, η μέρα που μικραίνει.
Η σύνδεση με τη φύση δεν χρειάζεται να είναι κάτι μεγάλο. Μπορεί να ξεκινήσει από το να προσέξουμε.
Και ίσως μέσα σε αυτή την επιστροφή να υπάρχει χώρος για κάτι διαφορετικό, να μη ζητήσουμε από τον εαυτό μας να ξαναμπεί αμέσως σε όλα όσα άφησε πίσω του.
Ο Σεπτέμβρης δεν χρειάζεται να είναι ένας ακόμη μήνας για «νέα ξεκινήματα».
Μπορεί να είναι μια περίοδος για να βρούμε ξανά τις ισορροπίες μας, χωρίς την απαίτηση να τα έχουμε όλα τακτοποιήσει από την πρώτη μέρα.
Αντί να πιέσουμε τον εαυτό μας να επιστρέψει αμέσως στον παλιό του ρυθμό, μπορούμε να του δώσουμε λίγο χρόνο να βρει τον καινούργιο.
Γιατί η φύση δεν βιάζεται να αλλάξει εποχή.
Ίσως ούτε εμείς χρειάζεται να βιαζόμαστε τόσο.
Δες τη μελαγχολία του Σεπτέμβρη αλλιώς
Αντί να προσπαθήσουμε να ξεπεράσουμε γρήγορα τη μελαγχολία του Σεπτέμβρη, μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε σαν μια αφορμή για να δούμε τι έχει πραγματικά αξία για εμάς.
Μπορούμε να κρατήσουμε από το καλοκαίρι όχι τις ίδιες συνθήκες, αλλά όσα είχαν σημασία για εμάς. Ίσως είναι η ξεκούραση, η επαφή με τους ανθρώπους, η ανεμελιά ή απλώς η αίσθηση ότι είχαμε περισσότερο χώρο για εμάς.
Δεν χρειάζεται να ξαναφέρουμε το καλοκαίρι μέσα στον Σεπτέμβρη. Αρκεί να αναγνωρίσουμε τι μας έκανε να νιώθουμε καλά και να δούμε αν υπάρχει τρόπος να το φροντίσουμε και τώρα, μέσα στις πραγματικές συνθήκες της καθημερινότητας μας.
Η μελαγχολία μπορεί να γίνει ένας τρόπος να καταλάβουμε τι έχουμε ανάγκη, χωρίς να χρειάζεται να την προσπεράσουμε.
Ίσως τελικά η μελαγχολία του Σεπτέμβρη να μην χρειάζεται πάντα να φύγει. Αρκεί να της δώσουμε λίγο χώρο.

